{"id":2390,"date":"2025-10-09T10:47:07","date_gmt":"2025-10-09T05:47:07","guid":{"rendered":"https:\/\/nbt.uz\/?p=2390"},"modified":"2025-11-10T10:47:52","modified_gmt":"2025-11-10T05:47:52","slug":"markaziy-osiyo-shaharlari-ekologik-barqarorligining-kaliti-oqava-suvlarni-samarali-boshqarishdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/markaziy-osiyo-shaharlari-ekologik-barqarorligining-kaliti-oqava-suvlarni-samarali-boshqarishdir\/","title":{"rendered":"Markaziy Osiyo shaharlari ekologik barqarorligining kaliti \u2013 oqava suvlarni samarali boshqarishdir."},"content":{"rendered":"
\n
Toshkent, 2025-yil 6-oktabr \u2013 Hilton Tashkent mehmonxonasida \u201cCentral Asia Drinking Water and Sewerage Services\u201d (Markaziy Osiyoda ichimlik suvi ta\u2019minoti va oqava suv tizimlari xizmatlari) xalqaro konferensiyasi bo\u2018lib o\u2018tdi. Tadbir Markaziy Osiyo, Yevropa va Yaqin Sharqning yetakchi mutaxassislarini birlashtirib, mintaqadagi suv ta\u2019minoti va oqava suv tizimlarini modernizatsiya qilish strategiyalarini muhokama etish uchun Toshkentni uch kun davomida muloqot maydoniga aylantirdi. Shaharlashuv sur\u2019atining tezlashuvi va iqlim o\u2018zgarishlari sharoitida bu mavzu nihoyatda dolzarb bo\u2018ldi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Konferensiya Jahon banki (WBG) tomonidan \u201cUzsuvta\u2019minot\u201d AJ va Shveysariya Iqtisodiy masalalar bo\u2018yicha davlat kotibiyati (SECO) hamkorligida, xalqaro hamkorlar ko\u2018magida tashkil etildi. Birinchi kunning asosiy voqealaridan biri 3-sessiya \u2014 \u201cKanalizatsiya tarmoqlarini va oqava suvlarni tozalashni samarali boshqarish\u201d mavzusiga bag\u2018ishlandi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cBugun mavjud tizimlarni yangilash bilan cheklanmasdan, atrof-muhitga tushayotgan yukni kamaytiradigan, suv resurslarining xavfsizligini ta\u2019minlaydigan va aholining hayot sifatini oshiradigan innovatsion texnologiyalarni joriy etish muhimdir\u201d, \u2014 deya ta\u2019kidladi sessiya moderatorlari, ekologik masalalar bo\u2018yicha xalqaro ekspert Madina Xalmirzayeva.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Davlat, xususiy sektor va xalqaro tashkilotlar kuchlarini birlashtirib, energiya tejamkor texnologiyalarni joriy etish zarurligini \u201cUzsuvta\u2019minot\u201d AJ moliya bo\u2018limi boshlig\u2018i J. Ataxonov qayd etdi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
\u201cUzsuvta\u2019minot\u201d AJ boshqarmasi rahbari Timur Mirsaidov o\u2018z ma\u2019ruzasida kompaniya tomonidan amalga oshirilgan ishlar natijalarini taqdim etib, oqava suv tarmoqlarini modernizatsiya qilish va tozalash sifatini oshirish bo\u2018yicha chora-tadbirlarning samaradorligini ko\u2018rsatdi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ishtirokchilarda katta qiziqish uyg\u2018otgan ma\u2019ruzalardan biri \u2014 Abu-Dabi shahridagi TAQA Water Solutions vakili Muattax Xalifaning chiqishi bo\u2018ldi. U poytaxt amirligining dunyodagi eng yirik markazlashgan kanalizatsiya tizimlaridan biri \u2013 STEP loyihasini taqdim etdi. U chuqur tortilgan oqim kollektorlari, qudratli nasos stansiyalari va mustaqil tozalash inshootlari ISTP2 tizimini o\u2018z ichiga oladi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Bu loyihalar tufayli:<\/div>\n
\u2022 35 dan ortiq eski nasos stansiyalari foydalanishdan chiqarildi;<\/div>\n
\u2022 uglerod izi va ekspluatatsion xatarlar kamaytirildi;<\/div>\n
\u2022 oqava suvlarning 80 foizigacha qismi yashil hududlarni sug\u2018orish, sovutish va sanoat ehtiyojlari uchun qayta ishlatilmoqda;<\/div>\n
\u2022 13 600 km dan ortiq tarmoq har kuni 1,34 mln m\u00b3 oqava suvni yig\u2018ib, qayta ishlaydi va 1 mln m\u00b3 gacha tozalangan suvni tizimga qaytaradi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Yana bir muhim mavzu \u2014 oqava suvlarning energiya va ikkilamchi resurs manbai sifatidagi salohiyatidir. Abu-Dabi tajribasi shuni ko\u2018rsatdiki, zamonaviy texnologiyalar yordamida kuniga 11 000 m\u00b3 gacha biogaz olish, shuningdek, quritilgan cho\u2018kindini o\u2018g\u2018it va energiya ishlab chiqarishda samarali qo\u2018llash mumkin.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Abdulloh Tuzul (Alkatas, Mesmer East) mintaqada tozalash inshootlarini qurish bo\u2018yicha hamkorlik tajribasini taqdim etdi. Uning so\u2018zlariga ko\u2018ra, loyiha bosqichida to\u2018g\u2018ri loyihalash ob\u2019ektlarning butun hayotiy sikli davomida ekspluatatsiya xarajatlarini 80 foizgacha kamaytirishi mumkin. \u201cBir marta to\u2018g\u2018ri loyihalashtir \u2013 o\u2018n yillab ishlat\u201d, \u2013 dedi ekspert, kirish va chiqish parametrlarini aniq hisoblashning muhimligini ta\u2019kidlab. Shuningdek, u quyidagi muammolarga e\u2019tibor qaratdi:<\/div>\n
\u2022 grunt va yomg\u2018ir suvlari infiltratsiyasi tufayli gidravlik ortiqcha yuklama;<\/div>\n
\u2022 sanoat oqavalari, bu biologik tozalash jarayonlarini buzadigan kimyoviy kislorod ehtiyojini oshiradi;<\/div>\n
\u2022 ortiqcha qattiq me\u2019yorlar, ular qimmat membranali va oksidlovchi texnologiyalarni talab qiladi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Tadqiqotlar natijasida u sanoat oqavalarini manbada oldindan tozalash va energiya tejamkor uskunalarga o\u2018tishni muhim yechim sifatida taklif etdi. Ayniqsa, aeratsiyani \u2014 elektr energiyasining 70% gacha qismini iste\u2019mol qiluvchi jarayonni optimallashtirish katta tejamkorlikni beradi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Mutaxassislar loy shlamini quritish maydonlari kabi mehnat talab qiluvchi usullarni markazdan qochma dekantorlar bilan almashtirish zarurligini ta\u2019kidladilar. Bu nafaqat ish mehnatini kamaytiradi va sanitariya sharoitlarini yaxshilaydi, balki stansiyalar ishining barqarorligini ham oshiradi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Yakuniy ma\u2019ruzani Turkiyaning Konya shahridagi KOSKI bosh direktori Ahmad Demir taqdim etdi. U shahar kanalizatsiyasini boshqarish bo\u2018yicha muvaffaqiyatli tajriba va yo\u2018qotishlar hamda ekspluatatsion xatarlarni minimallashtiruvchi aqlli monitoring tizimlari haqida so\u2018zlab berdi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Sessiya xalqaro moliya institutlari, davlat idoralari va biznes vakillari ishtirokida samarali panel muhokamasi bilan yakunlandi. Ishtirokchilar yakdil fikr bildirdilar: Markaziy Osiyoda barqaror suv infratuzilmasining kelajagi raqamli monitoring va avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarini joriy etishga bog\u2018liq. Ular xarajatlarni kamaytiradi va oqava suv sifatini nazorat qilish imkonini beradi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Xalqaro konferensiya 8-oktabrgacha davom etdi va davlat, xususiy sektor hamda xalqaro hamkorlar o\u2018rtasidagi ochiq muloqotning ahamiyatini namoyon qildi.<\/div>\n<\/div>\n
\n
Ishbilarmon doiralar uchun bu sessiya oqava suv tizimlariga innovatsion texnologiyalarni joriy etish ekologik emas, balki iqtisodiy samara ham keltirishini ko\u2018rsatdi. Bu esa Markaziy Osiyo mintaqasining barqaror rivojlanishiga yo\u2018l ochadi.<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Toshkent, 2025-yil 6-oktabr \u2013 Hilton Tashkent mehmonxonasida \u201cCentral Asia Drinking Water and Sewerage Services\u201d (Markaziy Osiyoda ichimlik suvi ta\u2019minoti va […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2364,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-2390","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2390"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2391,"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions\/2391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nbt.uz\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}